Jacobus de Meerdere

Van visser tot trouwe apostel

De eerste bron over het leven van Jacobus de Meerdere is de bijbel. Vanuit de beknopte informatie in de bijbel zijn in de loop van de geschiedenis veel verhalen geschreven. De vele legenden over Jacobus bezorgen de Spaanse stad Santiago de Compostela nog steeds duizenden pelgrims per jaar.

Jacobus, Jezus, Petrus en Johannes in de hof van Getsemane

De roeping van Jacobus
Jacobus de Meerdere is de oudere broer van Johannes de evangelist en de zoon van de visser Zebedeüs. Op een dag wanneer de broers visnetten repareren aan de oever van het meer van Galillea worden zij door Jezus geroepen: Toen Jezus langs het meer liep, zag hij twee broers, Simon, die Petrus genoemd wordt, en zijn broer Andreas. Ze wierpen hun net uit in het meer, het waren vissers. Hij zei tegen hen: ‘Kom, volg mij, ik zal van jullie vissers van mensen maken.’ Ze lieten meteen hun netten achter en volgden hem. Even verderop zag hij twee andere broers, Jakobus, de zoon van Zebedeüs, en zijn broer Johannes. Ze waren met hun vader in hun boot bezig met het herstellen van de netten. Hij riep hen en meteen lieten ze de boot en hun vader Zebedeüs achter en volgden hem (Matteüs 4). Jacobus en Johannes behoren samen met Simon en zijn broer Andreas tot de eerste volgelingen van Jezus. Samen met Petrus en Johannes is hij een van Jezus meest trouwe apostelen.

Genezing en dodenopwekking
Op de driejarige tocht waarbij hij Jezus vergezelt, is Jacubus aanwezig bij een drietal bijzondere gebeurtenissen. Allereerst is hij getuige van de opwekking van de dochter van Jaïrus, de overste van de synagoge. Toen Jezus terugkeerde, werd hij door de menigte opgewacht; iedereen stond naar hem uit te kijken. Er was ook een man onder hen die Jaïrus heette, een leider van een synagoge. Hij kwam op Jezus af, viel aan zijn voeten neer en smeekte hem mee te gaan naar zijn huis, want hij had een dochter van ongeveer twaalf jaar oud, die op sterven lag; ze was zijn enige kind.

Op weg naar het huis van Jaïrus proberen de mensen allemaal Jezus aan te raken en in zijn buurt te komen. Een vrouw raakt hem aan en geneest van de bloedingen waar ze al jaren last van heeft. Jezus vertelt haar dat het niet zijn kracht is maar haar eigen geloof dat haar gered heeft.

Nog voor hij uitgesproken was, kwam er iemand uit het huis van Jaïrus tegen de leider van de synagoge zeggen: ‘Uw dochter is gestorven. Val de meester niet langer lastig.’ Maar Jezus hoorde het en zei: ‘Wees niet bang, maar geloof, dan zal ze worden gered.’ Toen hij bij het huis kwam, stond hij niemand toe om met hem naar binnen te gaan behalve Petrus, Johannes en Jakobus, en de vader en moeder van het meisje. Alle aanwezigen waren aan het weeklagen en sloegen zich van verdriet op de borst. Hij zei: ‘Houd op met klagen, want ze is niet gestorven maar slaapt.’ Ze lachten hem uit, omdat ze wisten dat ze gestorven was. Hij nam haar hand vast en zei met luide stem: ‘Meisje, sta op!’ Haar levensadem keerde terug en ze stond meteen op. Hij gaf opdracht haar iets te eten te geven. Haar ouders waren verbijsterd; hij gebood hun tegen niemand te zeggen wat er was gebeurd.’ (Lucas 8)

Getuige van de transfiguratie van Jezus
De tweede gebeurtenis is de gedaantewisseling van Jezus op de berg. Zes dagen later nam Jezus Petrus, Jakobus en diens broer Johannes met zich mee een hoge berg op, waar ze alleen waren. Voor hun ogen veranderde hij van gedaante, zijn gezicht straalde als de zon en zijn kleren werden wit als het licht. Plotseling verschenen aan hen Mozes en Elia, die met Jezus in gesprek waren. Petrus nam het woord en zei tegen Jezus: ‘Heer, het is goed dat wij hier zijn. Als u wilt zal ik hier drie tenten opslaan, een voor u, een voor Mozes en een voor Elia.’ Hij was nog niet uitgesproken, of de schaduw van een stralende wolk gleed over hen heen, en uit de wolk klonk een stem: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in hem vind ik vreugde. Luister naar hem!’ Toen de leerlingen dit hoorden, wierpen ze zich neer en verborgen uit angst hun gezicht. Jezus kwam dichterbij, raakte hen aan en zei: ‘Sta op, jullie hoeven niet bang te zijn.’ Ze keken op en zagen niemand meer, Jezus was alleen. Toen ze van de berg afdaalden, gebood Jezus hun: ‘Praat met niemand over wat jullie hebben gezien voordat de Mensenzoon uit de dood is opgewekt.’ (Matteüs 17)

Jacobus op Getsemane
Als laatst is Jacobus samen met Petrus en Johannes aanwezig in de hof van Getsemane. Vervolgens ging Jezus met zijn leerlingen naar een plek die Getsemane genoemd werd. Hij zei: ‘Blijven jullie hier zitten, ik ga daar bidden.’ Hij nam Petrus en de twee zonen van Zebedeüs met zich mee. Toen hij zich bedroefd en angstig voelde worden, zei hij tegen hen: ‘Ik voel me dodelijk bedroefd; blijf hier met mij waken.’ Hij liep nog een stukje verder, knielde toen en bad diep voorovergebogen: ‘Vader, als het mogelijk is, laat deze beker dan aan mij voorbijgaan! Maar laat het niet gebeuren zoals ik het wil, maar zoals u het wilt.’ Hij liep terug naar de leerlingen en zag dat ze lagen te slapen. Hij zei tegen Petrus: ‘Konden jullie niet eens één uur met mij waken? Blijf wakker en bid dat jullie niet in beproeving komen; de geest is wel gewillig, maar het lichaam is zwak.’ Voor de tweede maal liep hij van hen weg en bad: ‘Vader, als het niet mogelijk is dat deze beker aan mij voorbijgaat zonder dat ik eruit drink, laat het dan gebeuren zoals u het wilt.’ Toen hij terugkwam, zag hij dat ze weer sliepen, want ze waren door vermoeidheid overmand. Hij liet hen achter, liep opnieuw wat verder en bad voor de derde maal, met dezelfde woorden als daarvoor. Daarna voegde hij zich weer bij de leerlingen en zei: ‘Liggen jullie daar nog steeds te slapen en te rusten? En dat terwijl het ogenblik nabij is waarop de Mensenzoon wordt uitgeleverd aan zondaars. Sta op, laten we gaan; kijk, hij die mij uitlevert, is al vlakbij.’ (Matteüs 26)
Jacobus komt nog een aantal keer voor in de bijbelverhalen tot het laatste bericht van zijn dood in Handelingen van de Apostelen. Summier wordt verteld dat koning Herodes hem in Judae liet onthoofden met een zwaard (Handelingen 12). Zo stierf Jacobus omstreeks 44 als eerste apostel de marteldood.

Alle rechten voorbehouden